Rekomandime për Bashkinë Elbasan mbi menaxhimin e mbetjeve

Qendra Kombëtare Për Shërbime Komunitare në kuadër të monitorimit të menaxhimit të mbetjeve nga bashkia Elbasan ka konstatuar disa problematika të menaxhimit të mbetjeve, për të cilat i ka ofruar këto rekomandime bashkisë në një letër zyrtare:

  1. Aprovimi i planit vendor të menaxhimit të integruar të mbetjeve

Që prej vitit 1994 grumbullimi dhe trajtimi i mbetjeve dhe shërbimet e tjera të pastrimit i janë deleguar autoriteteve lokale, duke i bërë këto të fundit përgjegjëse për manaxhimin e tyre dhe njëkohësisht, duke u siguruar financimin nga qeverisja qendrore me anë të “granteve të pakushtëzuara”. Hartimi i planit vendor nga Njësitë e Qeverisje vendore është një detyrim ligjor i përcaktuar nga Ligji i ri nr.10 463, datë 22.09.2011 “Për manaxhimin e integruar të mbetjeve”. Sipas nenit 12, pika 2 “Çdo njësi e qeverisjes vendore apo grup njësish të qeverisjes vendore harton planin vendor të menaxhimit të integruar të mbetjeve për territorin që ka nën juridiksion, në përputhje me planin kombëtar dhe planin rajonal të menaxhimit të integruar të mbetjeve dhe me kërkesat e nenit 10 të këtij ligji”. Elbasani nuk ka një plan të tillë vendor të aprovuar. Qytete të tjera të mëdha, si Durrësi, Tirana kanë përparuar me aprovimin e planeve vendore.

Rekomandim: Bashkia e Elbasanit të aprovojë planin vendor të menaxhimit të integruar të mbetjeve.

2. Riciklimi i mbetjeve nga incineratori

Të gjitha mbetjet urbane të Elbasanit, si të riciklueshmet, edhe të pariciklueshmet, përfundojnë sot në incinerator. Bashkia e ka të ndaluar të çojë mbetjet e riciklueshme në operator tjetër përveç incineratorit.

VKM-ja nr. 178, viti 2012, “Për incinerimin e mbetjeve”, përcakton se leja mjedisore jepet pasi incineratori ka garantuar se do të riciklojë mbetjet aty ku është e mundur (me riciklim nuk kuptohet djegja e mbetjeve, qoftë dhe për prodhim energjie).

Gjithashtu në vlerësimin paraprak mjedisor të incineratorit në Elbasan, propozohet që incineratori të bashkëpunojë me bashkinë për projekte riciklimi.

Në kontratën e konçesionit konçesionarit i kërkohet ti trajtojë mbetjet urbane në përputhje me legjislacionin shqiptar dhe praktikat e mira industriale. Nëse i shkel detyrimet për më shumë se 6 muaj, kontrata e konçesionit mund të zgjidhet.

Në qytetet europiane ku ka incineratorë, në djegje përfundojnë vetëm mbetjet e pariciklueshme, në terma profesionalë “mbetjet teprica” (residual waste). Në Komunikimin e Komisionit Europian për prodhimin e energjisë nga mbetjet, nxjerrë në 1 Janar 2017, theksohet se incinerimi realizohet vetëm për mbetjet e pariciklueshme dhe se ndërtimi i incineratorëve duhet gjithmonë të respektojë hierarkinë e preferencave, ku pakësimi i mbetjeve dhe riciklimi janë të parat në radhë.

Kjo është edhe fryma e Ligjit nr. 10463, viti 2011, “Për Menaxhimin e Integruar të Mbetjeve”, i cili, në hierarkinë e trajtimit të mbetjeve, riciklimin e ka vendosur përpara rekuperimit për energji.

Pra është detyra e incineratorit që mbetjet e riciklueshme ti ndajë dhe ti çojë për riciklim, kurse ato të pariciklueshmet ti djegë për prodhim energjie.

Por sipas të dhënave nga ricikluesit, të cilët duan të mbeten anonim, kompania menaxhuese e inineratorit i djeg të gjitha mbetejet, edhe ato që janë të riciklueshme. Kjo është shkelje e legjislacionit mjedisor dhe e praktikave të mira industriale.

Rekomandim: Bashkia të monitorojë nëpërmjet policisë bashkiake respektimin e legjislacionit mbi mbetjet nga incineratori dhe të raportojë në organet kompetente për marrjen e masave.

 3. Grumbullimi i diferencuar i mbetjeve nga bashkia

Sipas ligjit nr. 10463, date 22.9.2011 “Për Menaxhimin e Integruar të Mbetjeve”, njësitë e qeverisjes vendore grumbullojnë në mënyrë të diferencuar mbetjet, brenda 31 dhjetorit 2018, të paktën për këto rryma mbetjesh: letër, metal, plastikë dhe qelq.

Bashkia sot nuk ka asnjë kontejner mbetjesh të diferencuar. Ndërtimi i incineratorit nuk është justifikim për këtë plogështi të bashkisë, sepse siç e shpjeguam më lart, edhe incineratori ka detyrimin ligjor të riciklojë mbetjet e riciklueshme dhe të djegë mbetjet reziduale.

Bashkia e Rekomandim: Bashkia të fillojë projekte pilot të grumbullimit të diferencuar të mbetjeve për të plotësuar në kohë afatin e Dhjetor 2018.

4. Përmirësimi i mbulimit me shërbim të territorit

Fshatra të tërë në Elbasan nuk mbulohen me shërbimin e pastrimit. Shumë nga njësitë administrative vuajnë mungesën e kazanëve të mbeturinave. Në njësinë Gjergjan, banorët ankohen se mbetjet pastrohen shumë rrallë dhe kazanët mungojnë fare. Ndërkohë në Papër edhe pse ekzistojnë kazanët, në pjesën më të madhe ato janë të dëmtuar dhe banorët ankohen se mjeti i pastrimit vjen shumë rrallë, gati një herë në muaj.

E njëjta situatë është edhe në Labinot-Fushë. Si një njësi me shumë biznese shërbimi, kazanët e mbetjeve i ka të domosdoshme por nga një vëzhgim i thjeshtë ato mungojnë tërësisht. Për pastrimin e rrallë të mbetjeve ankohen edhe banorët e Shirgjanit që janë edhe më pranë ndërmarrjes së pastrimit të bashkisë.

Rekomandim: Të përmirësohet treguesi i mbulimit të territorit me shërbim dhe të shtrihet shërbimi në fshatrat ku mungon.

 5. Rritja e transparencës së punës së bashkisë

Kërkesat e QKShK-së për informacion të nisura bashkisë gjatë vitit 2016 dhe 2017, në zbatim të ligjit 119/2014 “Për të Drejtën e Informimit”, nuk janë zbatuar, pavarësisht ankimimit tonë tek Komisioneri i të Drejtës së Informimit. Përgjigjet e dhëna nga bashkia kanë qenë me informacion të cunguar që nuk i plotësonte aspak kërkesat tona.

Në lidhje me informacionin e publikuar në uebsitin e bashkisë:

  • Bashkia ka publikuar buxhetet nga viti 2008, por jo raportet vjetore, nga ku mund të marrim informacion mbi buxhetin faktik të pastrimit.
  • Informacion për kontratat konçesionare, përfshirë kontratën e grumbullimit të mbetjeve, për shumën dhe shërbimet konçesionare, nuk ka.
  • Informacion për taksat, përfshirë taksën e pastrimit, nuk ka.
  • Teksti i vendimeve bashkiake nuk është. Ka vetëm një listë me titujt e vendimeve.

Këto informacione janë të detyrueshme për tu publikuar në faqen e internetit të bashkisë sipas ligjit për të drejtën e informimit.

Rekomandim: Bashkia e Durrësit të shtojë transparencën me publikun dhe të zbatojë Ligji nr. 119/2014 “Për të drejtën e Informimit”.

6. Përmirësimi i proçesit të prokurimeve të shërbimeve të pastrimit

 Bashkia e Elbasanit i prokuron shërbimet e pastrimit tek kompanitë private.

Në disa raste shërbimet janë prokuruar në tender me negocim të drejtpërdrejtë, pa garë. Këto lloj tenderash janë të ekspozuar ndaj kurrupsionit, pa efiçencë buxhetore, dhe janë shënuar me „flamur të kuq“ në databazën e të dhënave të www.operprocurement.al:

Përmendim tenderat:

  • Datë 8.07.2016, për kryerjen e shërbimit të pastrimit në qytetin e Elbasanit për periudhën 11.07.2016 deri 10.08.2016;
  • Datë 9.06.2016, për kryerjen e shërbimit të pastrimit për periudhën 10.06.2016 deri 10.07.2016;
  • Datë 29.04.2016, për kryerjen e shërbimit të pastrimit për periudhën 01.03.2016 deri 30.04.2016;
  • Datë 29.02.2016 për kryerjen e shërbimit të pastrimit për periudhën 01.03.2016 deri 30.04.2016.
  • Datë 31.12.2015 për kryerja e shërbimit të pastrimit për periudhën 01.01.2016 deri 29.02.2016
  • Datë 30.10.2015, për kryerjen e shërbimit të pastrimit periudhën 01.11.2015 deri 31.12.2015.

Përdorimi i tenderave të tillë mund të ketë kontribuar në rritjen graduale dhe dyfishimin e shpenzimeve të bashkisë për pastrimin në vitin 2015 në krahasim me vitin 2008. Nëse në vitin 2008 shpenzimet për pastrimin ishin ~63 milion lekë, në vitin 2015 këto shpenzime ishin 137 milion lekë.

7. Pakësimi i mbetjeve

Plani Kombëtar i Menaxhimit të Mbetjeve Urbane, 2010-2025, ka objektiva për riciklimin, reduktimin e mbetjeve, si psh. riciklimin e plastikës me 20% brenda vitit 2015, e 40% brenda vitit 2020, si dhe objektiva të ngjashëm për mbetjet e tjera.

Me djegjen e gjithë mbetjeve në Elbasan dhe daljen nga puna të ricikluesve, duket se bashkia e Elbasanit ka bërë hapa prapa në lidhje me këto objektiva. Nuk ka asnjë informacion publik se çfarë ka bërë deri tani bashkia e Elbasanit për ti realizuar.

Rekomandim: Informacioni mbi arritjet ose dështimet në zbatimin e objektivave të përcaktuara nga Plani Kombëtar i Menaxhimit të Mbetjeve Urbane dhe aktet e tjera ligjore mbi menaxhimin e mbetjeve, të publikohet në uebsitin e Bashkisë Elbasan.

8. Mbështetja sociale e ricikluesve informalë  

 Janë me dhjetra-qindra grumbullues informalë mbetjesh, jetesa e të cilëve mund të preket nga ekskluziviteti i incineratorit për mbetjet e bashkisë Elbasan.

Më parë ricikluesve u ishte dhënë garancia nga Bashkia Elbasan se nuk do prekeshin interesat e tyre pas vënies në punë të inineratorit, pasi vendi ka nevojë për riciklim dhe jo gjithçka do digjej. Sipas disa ricikluesve situata është gati të degradojë në konflikt midis palëve të përfshira.

Mbetet e paqartë cili do të jetë fati i ricikluesve informalë. Mbetja e tyre pa punë nuk është në interesin e komunitetit, për shkak të pasojave të rënda sociale që do të sjellë.

Rekomandim: Bashkia e Elbasanit të përfshijë në programe sociale, riaftësimi komunitetin e ricikluesve informalë.

Në fshatrat ku Bashkia e Elbasanit sot nuk ofron shërbim pastrimi, të marrë në konsideratë hyrjen në një marrëveshje më bizneset sociale/kooperativat e romëve për grumbullimin e diferencuar të mbetjeve.

Zonat periferike të mbuluara nga bizneset sociale rome mund të përfshihen në një skemë më vete tarife pastrimi, me tarifë më të ulët, të rënë dakort mes kryetarëve të fshatrave, bashkisë dhe kooperativës rome. Tarifa më e ulët e pastrimit mund të përmirësojë treguesin e mbledhjes së tarifës dhe efikasitetin e skemës.

9. Përdorimi i qeseve plastike nga njësitë tregëtare

Sipas VKM-së nr. 177, date 6.3.2012 “Për ambalazhet dhe mbetjet e tyre”, kapitulli XV, pika 5, njësitë tregëtare e kanë të ndaluar përdorimin e qeseve të pabiodegradueshme. Qeset e biodegradueshme e kanë të detyrueshme vendosjen mbi to të shenjës identifikuese. Nga verifikimi ynë në terren nuk rezulton të ketë njësi tregëtare që të përdorin qese të biodegradueshme.

Rekomandim:

Sugjerojmë për bashkinë 2 mundësi aksioni:

– Policia bashkiake të identifikojë në terren njësitë tregëtare që nuk respektojnë VKM-në për amballazhet dhe të raportojë tek inspektoriati I mjedisit për ndjekje të mëtejshme të problematikës.

-Bashkia e Elbasanit të hyjë në marrëveshje me njësitë tregëtare, duke ndjekur shembullin e bashkisë së Tiranës, për vendosjen e një çmimi për çdo qese që u jepet blerësve në njësitë tregëtare. Kjo marrëveshje po funksionon me sukses në njësitë tregëtare të Tiranës.

Në tërësi mendojmë se menaxhimi i mbetjeve është një shërbim publik që meriton më shumë vëmendje nga bashkia Elbasan.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Rekomandime për bashkinë Durrës për menaxhimin e mbetjeve urbane

Prej muajit Nëntor QKShK (NCCS) është duke realizuar një projekt për monitorimin e menaxhimit të mbetjeve nga bashkia Durrës. Në kuadër të monitorimit kemi konstatuar disa problematika të menaxhimit të mbetjeve, për të cilat dëshirojmë të ofrojmë rekomandimet tona.

  1. Rrethimi i vend-depozitimit në Porto-Romano.

Nga verifikimet në terren kemi konstatuar kullotjen në masë të derrave në vendgrumbullimin e mbetjeve në Porto-Romano, çka përbën një rrezik për shëndetin publik. Rekomandojmë që bashkia të investojë për rrethimin e venddepozitimit të mbetjeve, si masë urgjente për shëndetin publik. Jemi në dijeni të faktit që pritet ndërtimi i një landfilli të ri në Durrës, por sipas një deklarate të kryetarit të bashkisë të fund-vitit 2016, do të duhen vite përpara se të ndërtohet ky landfill. Ndërkohë rreziku nga mos-rrethimi për shëndetin publik është më urgjent.

Sipas deklaratave të bashkisë, ajo ka fonde të kufizuara për rehabilitimin e venddepozitimit aktual. Aktualisht Durrësi ka kryer investime të mëdha në gjelbërimin publik, sidomos në palma, të cilat sipas informacioneve më të fundit, janë tharë në një pjesë të konsiderueshme.

Nqs. Bashkia po konsideron blerjen e palmave të reja, sugjerojmë që këto fonde të mos përdoren për palma, por të lihen mënjanë për rrethimin e fushes së mbetjeve të Durrësit.

Rekomandim: Të fillohet rrethimi i vend-depozitimit të mbetjeve në Porto-Romano dhe të mos lejohet hyrja e personave të autorizuar si masë urgjente për mbrojtjen e shëndetit publik dhe për parandalimin e aksidenteve.

2. Ndalimi i djegjes së mbetjeve

Ka raportime në media për djegjen e mbetjeve në venddepozitimin e Porto Romanos. Kjo djegie është bërë problem i madh sidomos për kampusin studentor i cili ndodhet pranë kësaj fushe të shkarkimit të mbetjeve.

Djegja e mbetjeve është e ndaluar nga ligji nr. 10463, datë , datë 22.9.2011 „Për Menaxhimin e Integruar të Mbetjeve“.

Rekomandim: Policia bashkiake të konstatojë dhe raportojë tek autoritetet kompetente rastet e djegjeve të paligjshme të mbetjeve.

3. Blerja dhe vendosja e një urë peshoreje në venddepozitimin e mbetjeve

Nuk ka asnjë informacion të saktë mbi sasinë e mbetjeve që depozitohen në vendgrumbullimin e mbetjeve në Porto-Romano. Referuar VKM-së  nr.687, datë 29.07.2015, “Për miratimin për mbajtjen, përditësimin dhe publikimin e statistikave të mbetjeve” bashkia ka detyrim ligjor mbajtjen dhe bërjen publike të këtyre statistikave.

Mbi bazën e gjenerimit të mbetjeve për banor bashkia përcakton dhe fondet e nevojshme për grumbullimin e mbetjeve si dhe tarifën e pastrimit për familjet dhe bizneset. Matja e mbetjeve në venddepozitim ndihmon dhe në identifikimin e rasteve kur mbetjet depozitohen në vendgrumbullime të paligjshme. Blerja e një peshoreje industriale do të ndihmonte në menaxhimin më të mirë të mbetjeve nga bashkia dhe është identifikuar si një problem për tu zgjidhur në Planin Lokal të Menaxhimit të Mbetjeve Urbane të Durrësit, 2010-2025.

Rekomandim: Të blihet dhe të vendoset një urë-peshore në vend-depozitimin e mbetjeve në Porto Romano.

4. Mungesa e investimeve në kontejnerët e mbetjeve

Nga verifikimi i kontenierëve të mbetjeve në mbi 10 qytete të vendit, na rezulton që bashkia e Durrësit të ketë kontejnerët më të amortizuar të mbetjeve në gjithë Shqipërinë. Kjo e njollos imazhin e Durrësit si qytet turistik dhe mikëpritës të qindra mijëra turistëve në vit. Amortizimi i kontenierëve përllogaritet të jetë 15% në vit, çka nevojit zëvendësim të herëpashershëm të tyre.

Megjithë nevojat urgjente për të investuar në menaxhimin e mbetjeve, Bashkia e Durrësit ka preferuar të investojë miliona lekë në gjelbërimin me palma, të cilat tashmë në një pjesë të mirë janë tharë nga ngricat e fundit.

Nisur nga reforma territoriale, Bashkia e Durrësit do të jetë përgjegjëse për menaxhimin e mbetjeve në territore të reja, të cilat janë zona më pak të urbanizuara dhe me mungesa më të theksuara në menaxhim.

Rekomandim: Bashkia e Durrësit të bëjë një studim për nevojën për kontejnerë mbetjesh në të gjithë territorin që ajo përfshin.  Të investohet në blerjen e kontejnerëve të rinj të mbetjeve.

5. Niveli i ulët i mbledhjes së tarifes së pastrimit

Tarifë e pastrimit nga familjet në vitin 2015-ën është mbledhur vetëm në masën 20% (sipas të dhënave të publikuara në faqen e bashkisë). Ky është një përmirësim në krahasim me vitet e mëparshme, kur mblidhej edhe më pak nga familjet (8% e tarifës së pastrimit), por gjithsesi mbetet në nivele shumë të ulëta në krahasim me bashkitë e tjera.

Bashkia e Shkodrës për vitin 2015 ka realizuar 78% të të ardhurave nga taksa e pastrimit për familjarët (megjithëse me një tarifë më të lartë pastrimi prej 3000 lekësh), kurse bashkia e Tiranës për vitin 2013 ka realizuar 67% të të ardhurave nga po kjo taksë.

Në auditimin e ushtruar nga Kontrolli i Lartë i Shtetit në vitin 2015, bashkisë Durrës i këshillohet që në bashkëpunim me OSHEE-në të përfshijë në faturën e energjisë elektrike tarifën e pastrimit dhe tarifat e tjera, nisur nga mbledhja e dobët e tarifave mbi familjarët.  Tarifa e pastrimit nuk është përfshirë ende në faturën e energjisë elektrike.

Pavarësisht realizimit të dobët, me paketën fiskale 2014, Bashkia e Durrësit e rriti nivelin e tarifës nga 1000 lek në 2300 lek. Në kushtet kur vetëm 20% e tarifës mblidhet nga familjet, kjo rritje nuk është e drejtë për familjet që paguajnë dhe mund të shtojë edhe më shumë hezitimin e tyre për të paguar.

Rekomandim: Të përmirësohet treguesi i mbledhjes së tarifës së pastrimit nga familjet.

6. Riciklimi i mbetjeve

Sipas ligjit nr. 10463, date 22.9.2011 “Për Menaxhimin e Integruar të Mbetjeve”, njësitë e qeverisjes vendore grumbullojnë në mënyrë të diferencuar mbetjet, brenda 31 dhjetorit 2018, të paktën për këto rryma mbetjesh: letër, metal, plastikë dhe qelq.

Bashkia e Durrësit nuk ka arritur të fillojë grumbullimin e diferencuar të mbetjeve në asnjë lagje apo zonë pilot të Durrësit. Përdorimi i koshave të diferencuar mund të fillojë në lagje pilot për tu shpërndarë më tej në lagjet më periferike, siç po realizohet në bashkinë e Tiranës. Edukimi i qytetarëve për riciklimin e diferencuar do të kërkojë kohë të konsiderueshme, dhe sipas ligjit, grumbullimi i diferencuar do të duhet të jetë në fuqi dhe brenda rreth 18 muajsh.

Rekomandim: Të fillohet zbatimi i grumbullimit të diferencuar të mbetjeve në zona pilot të Durrësit, duke përdorur masmedian për ndërgjegjësimin e qytetarëve dhe gjobat si mjete edukuese.

7. Bashkëpunimi me komunitetin rom për riciklimin e mbetjeve                 

Komuniteti rom ka një histori të gjatë të punës me riciklimin e mbetjeve, experiencë të cilën bashkia mund ta shfrytëzojë për realizimin më efikas të riciklimit. Bashkia e Durrësit ka vendosur privatizimin e Ndërmarrjes së Shërbimeve Komunale Durrës dhe pritshmëritë janë që grumbullimi i diferencuar i mbetjeve të realizohet nga kompania konçesionare. Mbetet e paqartë cili do të jetë fati i romëve që aktualisht grumbullojnë mbetjet e riciklueshme në Durrës. Mbetja e tyre pa punë nuk është në interesin e komunitetit, për shkak të pasojave të rënda sociale që do të sjellë.

Rekomandim:

Sugjerojmë përfshirjen e një klauzole në kontratën e ardhshme të konçesionit për grumbullimin e mbetjeve, për detyrimin e kompanisë konçesionare që të punësojë anëtarë të komunitetit rom.

Si alternativë, në lagjet periferike të Durrësit, ku grumbullimi i ricikluar i mbetjeve nga një kompani konçesionare mund të rezultojë me kosto të lartë, Bashkia e Durrësit mund të marrë në konsideratë hyrjen në një marrëveshje më bizneset sociale/kooperativa të romëve për grumbullimin e diferencuar të mbetjeve.

Zonat periferike të mbuluara nga shoqatat rome mund të përfshihen në një skemë më vete tarife pastrimi, me tarifë më të ulët, të rënë dakort mes kryetarëve të fshatrave, bashkisë dhe kooperativës rome.

 8. Përdorimi i qeseve plastike nga njësitë tregëtare

Sipas VKM-së nr. 177, date 6.3.2012 “Për ambalazhet dhe mbetjet e tyre”, kapitulli XV, pika 5, njësitë tregëtare e kanë të ndaluar përdorimin e qeseve të pabiodegradueshme. Qeset e biodegradueshme e kanë të detyrueshme vendosjen mbi to të shenjës identifikuese. Nga verifikimi ynë në terren nuk rezulton të ketë asnjë njësi tregëtare që të përdorë qese të biodegradueshme.

Rekomandim:

Sugjerojmë për bashkinë 2 mundësi aksioni:

– Policia bashkiake të identifikojë në terren njësitë tregëtare që nuk respektojnë VKM-në për amballazhet dhe të raportojë tek inspektoriati I mjedisit për ndjekje të mëtejshme të problematikës.

-Bashkia e Durrësit të hyjë në marrëveshje me njësitë tregëtare, duke ndjekur shembullin e bashkisë së Tiranës, për vendosjen e një çmimi për çdo qese që u jepet blerësve në njësitë tregëtare. Kjo marrëveshje po funksionon me sukses në njësitë tregëtare të Tiranës.

9. Ndryshimi i Planit Lokal të Menaxhimit të Mbetjeve

Që prej vitit 1994 grumbullimi dhe trajtimi i mbetjeve dhe shërbimet e tjera të pastrimit i janë deleguar autoriteteve lokale, duke i bërë këto të fundit përgjegjëse për manaxhimin e tyre dhe njëkohësisht, duke u siguruar financimin nga qeverisja qendrore me anë të “granteve të pakushtëzuara”. Hartimi i planit vendor nga Njësitë e Qeverisje vendore është një detyrim ligjor i përcaktuar nga Ligji i ri nr.10 463, datë 22.09.2011 “Për manaxhimin e integruar të mbetjeve”, ku në nenin 12, pika 2 citohet:  Çdo njësi e qeverisjes vendore apo grup njësish të qeverisjes vendore harton planin vendor të menaxhimit të integruar të mbetjeve për territorin që ka nën juridiksion, në përputhje me planin kombëtar dhe planin rajonal të menaxhimit të integruar të mbetjeve dhe me kërkesat e nenit 10 të këtij ligji. Durrësi e ka aprovuar një Plan Lokal të Menaxhimit të Mbetjeve, 2010-2025, por ky plan nuk pasqyron ndryshimin e sipërfaqes dhe administrimit të Bashkisë Durrës për shkak të ndarjes se re administrativo-territoriale.

Rekomandim: Ndryshimi i Planit Lokal të Menaxhimit të Mbetjeve për të pasqyruar kërkesat e reja të reformës administrativo-territoriale.

10. Rritja e transparencës së punës së bashkisë

Kërkesat e QKShK-së për informacion gjatë vitit 2016 dhe 2017 janë zbatuar me vonesë nga stafi i bashkisë, pa respektuar afatin 10 ditor të përgjigjes. Nëse kjo vonesë vjen për shkak të kërkesave të shumta për informacion nga qytetarët, bashkia mund të shtojë informacionin publik në uebsitin e saj.

Në faqen e internetit të bashkisë mungojnë buxheti i plotë, i aprovuar dhe faktik ndër vite. Buletini statistikor i bashkisë ka informacione të hollësishme mbi zëra të ndryshëm të buxhetit, por jo një buxhet të plotë, i cili të bëjë të mundur analizimin të thelluar dhe krahasimin e tij me buxhetet a bashkive të tjera të publikuara në faqet e tyre të internetit.

Këto informacione janë të detyrueshme për tu publikuar në faqen e internetit të bashkisë sipas ligjit për të drejtën e informimit. Në uebsitet e disa bashkive ka një dritare të posacme për buxhetet ndër vite, çka e lehtëson shumë marrjen e informacionit.

Rekomandim: Bashkia e Durrësit të krijojë një hapësirë të veçantë dhe të posaçme në uebsitin e saj, për buxhetet e aprovuara dhe faktike ndër vite.

11. Pakësimi i mbetjeve

Plani Kombëtar i Menaxhimit të Mbetjeve Urbane, 2010-2025, ka objektiva për riciklimin, reduktimin e mbetjeve, si psh. riciklimin e plastikës me 20% brenda vitit 2015, e 40% brenda vitit 2020, si dhe objektiva të ngjashëm për mbetjet e tjera.

Gjithashtu, sipas VKM-së nr. 452, datë 11.07.2012 „Për Lendfillet e mbetjeve“, paragrafi 34:

Jo më vonë se pesë 5 (pesë) vjet pas hyrjes në fuqi të këtij vendimi mbetjet bashkiake të biodegradueshme që shkojnë në lendfill pakësohen në (janë sa) 75% të sasisë totale (sipas peshës) të mbetjeve bashkiake të biodegradueshme, të gjeneruara në vitin 2010.

Bashkia e Durrësit nuk ka ende lendfill, por kjo kërkesë zbatohet për analogji për venddepozitimin aktual të mbetjeve në Porto Romano.

Nuk ka informacion publik se si po i realizon Bashkia e Durrësit këto objektiva, por duket të jetë larg, nisur nga mungesa e masave për përmirësimin e menaxhimit të mbetjeve.

Rekomandim: Informacioni mbi arritjet ose dështimet në zbatimin e objektivave të përcaktuara nga Plani Kombëtar i Menaxhimit të Mbetjeve Urbane dhe aktet e tjera ligjore mbi menaxhimin e mbetjeve, të përfshihet në Buletinin Statistikor të publikuar çdo vit nga Bashkia, në kapitullin për punën e ndërmarrjeve të shërbimeve komunale.

Në tërësi mendojmë se menaxhimi i mbetjeve është një shërbim publik që nuk ka marrë vëmendjen e duhur nga bashkia e Durrësit.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Projekti “EU Aid Volunteers”

 

 

 

 

Projekti “EU AID volunteers” mbështet financiarisht nisjen dhe punën e profesionistëve vullnetarë në vende me nevoja humanitare jashtë BE-së. Eshtë një projekt i nisur në vitin 2015, i cili do të vazhdojë deri në vitin 2020. Mbi 4000 vullnetarë pritet të nisen në vende të ndryshme të botës. 10,000 vullnetarë mund të përfshihen onlajn në punë vullnetare. Projekti ka një buxhet prej 147 milion eurosh. Nisja e vullnetarëve të parë ka filluar në vitin 2016.

Vullnetar EU-Aid mund të bëhen personat që janë shtetas ose rezidentë afatgjatë në vendet e BE-së. Vullnetarë nga vende të tjera, si vendet kandidate për BE, do të mund të aplikojnë nëse BE nënshkruan marrëveshje dypalëshe me vendin e tyre. Vullnetarët onlajn mund të vijnë nga cilido vend i botës.

Vullnetari paguhet me një rrogë modeste që është llogaritur të mbulojë shpenzimet e jetesës në vendin mikpritës. Përpara nisjes së vullnetarit, ai trajnohet mbi BE-në, politikat humanitare të BE-së, mbi kujdesin për sigurinë, shëndetin e tij në vendin mikpritës.

Çfarë do të bëjë vullnetari EU Aid?

Puna e vullnetarit varet nga kërkesat specifike të organizatës pritëse. Profesionistë si ekonomistë, inxhinjerë, mjekë, infermierë etj. mund të punojnë në profesionin e tyre si vullnetarë në vendin mikpritës.

Disa vende ku projekti ka nisur vullnetarë përfshijnë Haitin, Malawin, Sierra Leonen etj.

Kohëzgjatja e vullnetarizmit:

Kohëzgjatja shkon nga 1 muaj në 18 muaj.

Organizatat nisëse dhe pritëse

Organizatat nisëse dhe pritëse të vullnetarëve duhet të jenë të akredituara nga EU Aid volunteer. Organizatat nisëse përzgjedhin kandidatin e përshtatshëm, e trajnojnë paraprakisht. Organizatat pritëse janë përgjegjëse për mentorimin e vullnetarit, akomodimin dhe sigurimin e kushteve të punës.

Organizatat nisëse janë rezidente në BE. Organizatat nga vendet kandidate mund të akreditohen si nisëse nëse BE hyn në marrëveshje dypalëshe me vendin e tyre.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Trajnim mbi sigurinë e vullnetarëve humanitarë në Shqipëri

 

 

 

 

 

Foto nga trajnimi 

Në kuadër të projektit “Fuqizimi dhe Qëndrueshmëria në Menaxhimin e Vullnetarizmit Humanitar”, bashkë-financuar nga BE, me organizatë lider ADICE, në 17-18 Maj 2017, stafi i NCCS-së u trajnua mbi hostimin e vullnetarëve humanitarë të projektit EU Aid Volunteers.

Gjatë trajnimeve stafi u orientua mbi pritjen, përgatitjen e manualeve të sigurisë për vullnetarët. NCCS do aplikojë për tu akredituar si organizatë pritëse e vullnetarëve EU Aid dhe për këtë qëllim po trajnohet. Vullnetarët mund të vijnë nga vende të BE-së për të mbështetur me njohuritë dhe eksperiencën e tyre punën humanitare të NCCS-së. Duke u përballur me një kulturë dhe vend të ri për ta, vullnetarët kanë nevojë për tu informuar mbi veçoritë e kulturës, të ekonomisë dhe politikës të Shqipërisë, mbi rreziqet me të cilat mund të përballen. NCCS do të informojë vullnetarët mbi këto në manualet e sigurisë. Trajnimi i organizuar në Maj 2017, synonte përgatitjen e stafit të NCCS-së për përpilimin e këtyre manualeve.

 

Ky projekt financohet nga Bashkimi Europian për Iniciativën “EU Aid”

This project is co-funded by the European Union for the “EU Aid Volunteers initiative

 

 

 

 

 

 

 

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Pastrimi në njësitë rurale në Elbasan, banorët ankohen për shërbimin, bashkia kërkon mirëkuptim

Fatbardha Nergjoni, Qendra Kombëtare Për Shërbime Komunitare 

Shërbimet e sidomos ai i pastrimit mbeten sfida për tu kapërcyer për Bashkinë e re të Elbasanit. Pas zgjedhjeve vendore të vitit 2015, 12 ish komunat e rrethit te Elbasanit janë bërë pjesë e Bashkisë së re si njësi administrative. Pastrimi i mbetjeve urbane mbetet pikë kyçe e sfidës së formacionit të ri vendor të Bashkisë Elbasan pasi pastrimi i qytetit ka mbi 10 vite që realizohet nga një kompani private. Mjetet e njësive administrative rezultojnë të pamjaftueshme për të grumbulluar mbetjet e të gjitha njësive çdo ditë. Shumë nga njësitë administrative vuajnë mungesën e kazanëve të mbeturinave. Në njësinë Gjergjan, banorët ankohen se mbetjet pastrohen shumë rrallë dhe kazanët mungojnë fare. Bujar Qosja thotë se në njësinë e tij mungon infrastruktura për grumbullimin e mbetjeve. “Ne nuk kemi kosha për mbetjet urbane dhe pastrimi bëhet shumë rrallë. Nuk kemi parë asnjë investim këto dy vitet e fundit në administrimin e bashkisë së re”.

Ndërkohë në Papër edhe pse ekzistojnë kazanët, në pjesën më të madhe ato janë të dëmtuar dhe banorët ankohen se mjeti i pastrimit vjen shumë rrallë. “Mjeti i bashkisë për plehrat vjen gati një herë në muaj. A mund të pastrohen mbetjet një herë në muaj në Papërr? çdo njësi duhet të ketë një mjet të vetin për plehrat pasi bashkia e madhe me mjetet e saj e ka të pamundur ti mbulojë të gjitha”.

 

 

 

 

 

 

 

 

Mbetjet në Papërr

E njëjta situatë është edhe në Labinot-Fushë. Si një njësi me shumë biznese shërbimi, kazanët e mbetjeve i ka të domosdoshme por nga një vëzhgim i thjeshtë ato mungojnë tërësisht. Mjeku i zonës Hasan Demiri thotë se kësaj njësie i mungojnë kazanët e mbetjeve. “Këto dy vite nuk kemi parë të na sjellë njëri kosha mbeturinash. Kazanët këtu janë të rëndësishëm, pasi jemi buzë rruge dhe kemi shumë restorante. Nuk është gjë e mirë që të mos kemi kosha mbeturinash edhe ne këtu në Labinot ku gati konsiderohemi pjesë e qytetit të Elbasanit”.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Mbetjet në Labinot

Për pastrimin e rrallë të mbetjeve ankohen edhe banorët e Shirgjanit që janë edhe më pranë ndërmarrjes së pastrimit të bashkisë.

Bashkia Elbasan thotë se pastrimi kryhet rregullisht dhe problem janë mbetje të tjera të vreshtave apo inerteve që përfundojnë bashkë me mbetjet urbane. Përgjegjësi i pastrimit pranë ndërmarrjes së mirëmbajtjes Armand Rusta thotë se qytetarët nuk i hedhin mbetjet në kazanët apo pikat e vendosura. “Ne si bashki Elbasan kemi një grafik dhe shkojmë çdo ditë të cilin e zbatojmë në të gjitha njësitë administrative. Shkojmë çdo ditë në njësitë administrative rurale. Kemi një problem për shkak të inerteve dhe mbetjeve bujqësore te rrushit, portokallëve apo produkteve të tjera që përfundojnë bashkë me mbetjet urbane”. Bashkia ka kërkuar mirëkuptimin e banorëve në respektimin e grafikëve dhe të vendgrumbullimeve për mbetjet urbane.

Ai i bën thirrje të respektojnë grafikët, e vendosur në njësitë administrative dhe të mos hedhin inertet në vendet e mbetjeve urbane. Po kështu sipas Rustës, qytetarët nuk i hedhin mbetjet në kazanët e vendosur në pikat e përcaktuara më parë.  Ai deklaron se koshat edhe fotografohen për llojin e mbetjeve që hidhen.

Në vëzhgim janë marrë vetëm njësitë administrative pranë rrugëve kombëtare dhe që kanë të zhvilluara bizneset. Ndërkohë në njësitë e tjera, problemet e pastrimit janë më të mëdha që lidhen edhe me situatën e trashëguar nga ish komunat por që tashmë presin zgjidhje nga bashkia Elbasan.

 

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Konkursi i kazanëve të mbetjeve

Rita Strakosha

Në një tur nëpër Shqipëri fotografuam kazanët e mbeturinave të qyteteve të ndryshme, për të parë dhe krahasuar gjendjen në grumbullimin e mbetjeve. Duket se konkursin e kazanëve më të shëmtuar e fiton Durrësi. Qyteti turistik, ndër më të vizituarit nga turistët, fasada e Shqipërisë.

 

VLORA

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

GJIROKASTËR

Gjirokastër

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TEPELENË

 

 

 

 

 

 

Tepelenë

 

 

 

 

 

Tepelenë

 

 

 

 

 

 

 

MEMALIAJ

Memaliaj

FIER

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

LUSHNJE

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

PESHKOPI

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

BURREL

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

FUSHË-ARRËZ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

SHKODËR

 

 

 

 

 

 

DURRËS

 

 

 

 

 


Posted in Uncategorized | Leave a comment

Unë zgjedh të jetoj pa dhunë

Nga Rita Strakosha

Qendra Kombëtare Për Sherbime Komunitare (QKShK) zhvilloi  sot me të rinjtë e gjimnazit “Gjergj Kastrioti”, takimi ndërgjegjësues “Unë zgjedh të jetoj pa dhunë”. Qëllimi i këtij aktiviteti është të promovojë barazinë gjinore për gratë me aftësi ndryshe. Përfaqësuesja e QKShK-së në takim, Rita Strakosha, foli për problematikën e dhunës ndaj grave, për mekanizmat mbrojtës që ofron shteti dhe shoqëria civile, përfshirë udhrin e mbrojtjes, strehëzat për gratë e dhunuara dhe linjat falas të këshillimit. Drejtoresha e Shërbimit Social në Bashkinë Durrës, Meme Xhaferraj, prezantoi punën e bashkisë për mbrojtjen e grave të dhunuara. Ajo theksoi se në disa raste gratë nuk kanë besim se do të marrin mbrojtje të mjaftueshme nga shteti për të parandaluar përsëritjen e dhunës. Një sfidë për bashkinë është ngritja e shërbimeve për dhunuesit.

Adivie Hoxha, kryetarja e shoqatës së para dhe tetraplegjikëve Durrës, kritikoi në takim mungesën e infrastrukturës për para- dhe tetraplegjikët. Ajo theksoi se personat me aftësi ndryshe nuk kanë nevojë për mëshirë, por për mbështetje.

Në takim u promovua libërthi “Copëza Jete”, me histori të grave me aftësi ndryshe dhe të rolit të burrave në jetën e tyre. Nxënësit lexuan 6 histori nga libërthi. Në vijim u transmetuan pjesët teatrale mbi dhunën gjinore, të realizuara dhe shfaqura më parë nga QKShK.  Takimi u mbyll me një diskutim mbi problematikën e dhunës në shoqëri.

Aktiviteti u realizua në bashkëpunim me Bashkinë Durrës, Ministrinë e Mirëqenies Sociale dhe Rinisë, me mbështetjen e UNDP, UN Women dhe me fonde të Qeverisë Suedeze.

Posted in Uncategorized | Leave a comment